تبليغاتX
گروه کارشناسی رادیولوژی علوم پزشکی تبریز - Positron Emission Tomography - PET بخش 2
 
The Expertive Radiology Group Of Tabriz Medical University
 

چکیده‌ای از کاربردهای PET

 



نرمال

در حالت نرمال جریان خون طبیعی است و نیز اندام‌های مورد آزمایش به طور طبیعی عمل می‌کنند. جریان و نحوه‌ی توزیع ماده‌ی رادیواکتیو نشان دهنده بافت نرمال می‌باشد.

آبنرمال

قلب

کاهش جریان خون و افزایش ‌متابولیسم گلوکزی ممکن است نشاندهنده‌ی بسته شدن یا بلوکه شدن عروق خونی باشد که یکی از علایم بیماری شریان کرونری است.

کاهش جریان خون و متابولیسم گلوکزی ممکن است نشان دهد که بافت قلبی دچار آسیب نشده است همانند آنچه در حمله‌ی قلبی اتفاق می‌افتد.

مغز

نواحی که افزایش متابولیسم و یاکاهش مصرف اکسیژن و جریان خون داریم ممکن است نشان دهنده‌ی مراحل متفاوتی از صرع باشد.

کاهش مصرف اکسیژن و جریان خون ممکن است از حمله یا stroke باشد.

کاهش متابولیسم گلوکز ممکن است نشان دهنده‌ی بعضی از انواع Demens یا (زوال مغزی) باشد که ممکن است علت آن، یکی از بیماریهای آلزایمر، پارکینسون، هانتینگتون و یا بیماری‌های روانی مثل اسکیزوفرنی باشد.

نمونه‌های غیرطبیعی جریان خون و مصرف اکسیژن ممکن است نشانه‌ی یک تومور مغزی باشد.

شناسایی تومور

نواحی افزایش متابولیسم گلوکزی ثابت نشده که نشانه‌ای از وجود یک تومور است.


 

کاربرد قلبی :

درصدی از بافت میوکارد که زنده مانده است :

سابقه بیماری :

یک موضوع کلیدی برای به تصویر کشیدن سابقه بیماری این است که تعیین کنیم که آیا یک بخش مشخص از قلب زنده است یا خیر . معنی این ، نظر کردن به نواحی از قلب است که آنچنان که باید و شاید به وظیفه خود عمل نمی کند و تعیین بکنیم که آیا بافت هنوز زنده است و اگر فرآورده های خونی مربوط به عروق خونی آن به حالت اول برگردانده شوند ، می تواند بهبودی یابد ؟ این یک سوال بیوشیمیایی است . بیوشیمیدانان و زیست شناسان نشان داده اند زمانیکه جریان خون محدود می شود ، گلوکز بعنوان یک زیر لایه محافظ برای قلب خواهد بود .

FDG PET  به ما کمک می کند که میزان و درصد زنده ماندن هر بخش ار تعیین کنیم ، زیرا آن بخشهایی از میوکارد که زنده می باشند دارای متابولیسم گلوکزی هستند بعبارت دیگر اگر بخش عضلانی قلب ( میوکارد ) زنده نباشد هیچگونه متابولیسم گلوکزی در آن دیده نمی شود .

عضله میوکارد بیماری که متابولیسم گلوکزی را نشان نمی دهد از دوباره برقرار کردن خون در عضله سودی نمی برد . چنین بیماری به درمان داروئی و یا یک پیوند قلب احتیاج دارد . در حدود 359 بیمار دارای بیماری مربوط به شریان کرونری که جراحی bypass و یا آنژیوپلاستی را برای باز کردن عروق قلبی دریافت می کنند ، هیچ گونه بهبودی در عملکرد قلبی را نشان نمی دهند ، زیرا بافت متأثر مرده است و بازگرداندنی نیست .

نمونه مورد مثال : Case study

یک بیمار 57 ساله با حمله قلبی و اکوکاردیوگرافی (echo) که از او گرفته شده و مورد ارزیابی قرار گرفته بود ، نشان داد که درصد برون دهی بطن چپ بیمار درصد ( برون دهی خون از قلب در طول یک سیکل قلبی ) مساوی % 35 است . ( بطور نرمال > %55 ) و حرکات دیواره آن نرمال نبوده و دچار مشکل است . یک FDG PET برای مطالعه قلب و یا ارزیابی میزان زنده بودن و بازگرداندن میوکارد درخواست شد . تصویر PET در سمت چپ شکل 20 با استفاده از آمونیاک N 13 که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای به تصویر کشاندن جریان خون در قلب مورد موافقت قرار گرفته است .

تصویر 20 در سمت راست مطالعه متابولیسم گلوکزی را توسط FDG PET نشان می دهد و آن بطور واضح متابولیسم FDG را در نواحی مشترک نشان می دهد که این اشتراک به معنای توافق آن با توجه به جریان خون است . بنابراین این بیمار احتمالا از باز کردن عروق قلبی (revasculariz) سود خواهد برد . ( جراحی  bypass که خون را به بخشی از قلب باز می گرداند ) این به یک نمونه نامتناسب بر می گردد . ( به معنی جریان خون کم همراه با متابولیسم گلوکزی بالا ) .


 

و اما چگونه FDGPET کمک می کند ؟

FDGPET نشان داد که بیمار بافت میوکارد زنده ای داشت بطوریکه اگر جریان خون می توانست به آن باز گردد توانایی بازگشت به عملکرد قلبی نرمال تری را داشت بنابراین بیمار توانست با اجتناب از پیوند قلب ، به جای آن عمل bypass را انجام دهد و این بیمار متحمل جراحی شد و برون دهی قلبی او به % 50 بازگشت و نیز حرکات دریچه آن به حالت نرمال بازگشت .

نتایج بدست آمده :

تعیین می کند که آیا بیماری با بیماری قلبی ایسکمی و یا علایمی از CHF ( گشاد شدن قلب Congestion heart Failar) ) با کدامیک از جراحی bypass  رگهای کرونری ، پیوند قلبی و یا درمان داروئی بهتر جواب می دهد .

خلاصه ای از شواهد و مدارک برای ارزیابی درصد زنده ماندن میوکارد توسط FDG PET :

مطالعات بر روی در صد زنده ماندن میوکارد توسط FDG PET باید بر روی بیمارانی با بیماریهای ایسکمی قلبی و یا عملکرد ناصحیح بطن چپ که کاندیدهای بالفعلی برای باز کردن رگهای کرونری هستند انجام گیرد . ( جدول 21 )

نیز میزان بهبودی بصورت عملکردی و میزان بقا یا زنده ماندن را پس از باز کردن عروق قلبی پیش بینی می کند.


 

کاربرد مغزی:

بررسی  Demens یا فراموشی

سابقه بیماری :

فراموشی یعنی فقدان حافظه والبته حداقل یکی از دیگر مناطق مغز که رفتارهای پیچیده مغزی را کنترل می کند برای مداخله در عملکردهای روزانه کفایت می کند . اهمیت مسئله در حال افزایش است و تخمین زده می شود که % 50 جمعیت بالای 65 سال و بیش از % 25 جمعیت بالای 80 سال نوعی از فراموشی دارند و دلایل بروز آن تغییرات تخریبی یا دژنراتیو می باشد . ( بعنوان مثال بیماری آلزایمر ، بیماری pick ، بیماری پارکیسون ، بیماری هانیتنگتون ) از جمله دلایل آن می توان نارسائی عروقی ، تروما ، تغییرات اندوکرین یا هورمونی را نام برد . تغییرات متابولیکی در مغز نشان داده اند که مقدم بر تغییرات ساختاری هستند . درمان انواع دژنراتیو فراموشی مانند آزایمر در حال بهبودی است البته با استفاده از قرصهای جلوگیری کننده Cholinestrates روند درمان ادامه پیدا می کند .

تشخیص زود ترس بیماری آلزایمر و تشخیص متفاوت آن از فراموشی های ارگانیکی دیگر و یا اثرات خوش خیم مربوط به سالخوردگی امروزه به طور کلینیکی سخت است . FDGPET
می تواند تشخیص متفاوت مثبت و دقیقی از بیماری آلزایمر و یا هر فرم  دیگری از فراموشی های ارگانیکی را تهیه کند . در بعضی روشها تشخیص هر نوع فراموشی با تشخیص سرطان در جداسازی بیماریهای خوش خیم از بدخیم مشابه می باشد در Case فراموشی یک جداسازی از بیماری خوش خیم و بیماریهای تخریبی ارگانیکی انجام گرفته است .

Case Exam : یک مرد 67 ساله معرفی شده با سابقه سه سال فقدان حافظه بطور پیشرفته و نیز یک تشخیص کلینیکی مثبت از آلزایمر ، و یک تصویر MR مغزی که هیچ یک از اندیکاسیون های آناتومیکی مربوط به یک بیماری را نشان نمی دهد . یک اسکن PET برای ارزیابی بیماری آلزایمر درخواست شده است . آنچه در تصویر 21 در ستون چپ دیده می شود یک FDG نرمال از یک مرد 64 ساله است و در ستون سمت راست میزان متابولیسم FDG را در بخش پشتی مغز نشان می دهد ( پیکانها ) در منطقه آهیانه ای – گیجگاهی این نوع هیپومتابولیسم نامتناقض با بیماری آلزایمر است .

چگونه FDG PET در این زمینه کمک می کند ؟

FDG PET با درجه بالایی از دقت تصدیق کرد که علایم بیمار حاکی از بیماری آلزایمر بوده و جزء علل دیگری از نوع فراموشی نمی باشد . تشخیص بیماری آلزایمر 6 سال بعد در کالبد شکافی تأیید شد .

نتایج بدست آمده :

تشخیص زودرس Demans همانند کاهش حافظه در اثر یک تومور خوش خیم است .

تشخیص افتراقی Demans این است که بیماری از fronto temporal به اجسام lewy  در بطنهای مغزی انتشار می یابد .

تفکیک و تمایز Demans از فراموشی کاذب یا افسردگی ( این یک زمینه ای شبیه به demans دارد اما علت آن افسردگی است نه آلزایمر )

خلاصه ای از شواهد مدارک برای FDG PET در فراموشی :

تخریب نورونهای اولیه روند مشترک بیشتر انواع زیر مجموعه  Demans می باشد و بیماری آلزایمر به تنهایی علت تقریبا 3/2  Case ها محسوب می شود . الگوهای متابولیکی مناطق مغزی به تغییرات پاتوفیزیولوژیک در مغز بر می گردد که به بیماری آلزایمر منجر خواهد شد حتی قبل از آنکه آنها منجر به پیشرفت علایم شوند . به انضمام ارزش تشخیصی که ممکن است FEG PET در ارزیابی بیماری Demans داشته باشد ،آن همچنین می تواند بعنوان ابزاری برای پیش بینی امراض بکار گرفته شود تا احتمال بدتر شدن وضعیت مغزی ( روال مغزی ) را در طول سالها بعد از اسکن کردن تعیین کند . در نتیجه تسهیلاتی جهت بیمار و اعضای خانواده او اندیشیده شده است اگر چه نتایج تغییر کرده است ، تقریبا تمامی مطالعاتی که به ارزیابی میزان دقت و صحت FDG PET در تشخیص فراموشی اختصاص داده شده ، حساسیت تشخیصی بیماری آلزایمر را بیش از % 90 نشان داده اند البته با شاخص تقریبی % 75 ( % range 67%-97 ) زمانیکه تشخیص داده شده با درجه بالایی از حساسیت همراه باشد و رویهم رفته دقیق بودن در مراحل اولیه یک بیماری ، به بیمار اینکه حداقل تأثیر را از آن بیماری پذیرفته اند این امکان را می دهد تا بتوانند از بیشترین سودمندی های بالفعل درمانی استفاده کنند . حساسیت بالا و استوار FDG PET در بیماران با حتی آثار تخریبی کم ، آنرا آماده برای شرکت جستن در امر تشخیص می کند .

بررسی تشنّج  :

سابقه بیماری :

صرع یک وضعیت متعارفی است با درجه شیوع یک در هر دویست نفر . چندین ناهنجاری در مغز می تواند به ناهنجاری Synchoronus در نورون ها منتهی بشود و یک حمله ناگهانی را ایجاد کند . بر حسب ایکه چه قسمتی از مغز مولد تولید صرع شده باشد این نوع حمله تظاهرات متفاوتی خواهند داشت . در یک حمله ناگهانی از نوع مهم و مضّر ، همه انتهاها به حرکت در می آیند که نتیجه ای از شروع به کار نورونهای غیر طبیعی است که در مغز پراکنده شده اند که علت تشنج حرکتی منتشر و یا موتور سیژر هم هستند .

تصاویر همه انواع صرع به ما کمک می کند تا موقعیت آبنورهای مالی هایی ( ناهنجاری ) را در مغز تعیین کنیم . و در صورت همراهی با آزمایش EEG ( الکترو انسفالوگرافی ) می توان به بیمار در جهت کنترل بیماری صرع کمک شایانی کرد . بسیاری از بیماران به خوبی با تجویز دارو کنترل شده اند . بیمارانی که با وجود داروهای زیادی که امتحان کرده اند هنوز این حمله ناگهانی در آنها اتفاق می افتد در طبقه بندی تشنج های غیر قابل مهار قرار می گیرند . در این بیماران شناختن نوع تشنج در مغز اغلب می تواند به جراحی که باعث توقف و یا کاهش این حملات می شود منجر شود تصاویری که در FDG PET نمایان می گردد می تواند نقش بسیار مهمی را در تعیین اینکه آیا یک بیمار کاندید عمل جراحی است و یا می توان تشنج را در او کنترل کرد بازی می کند .

alterative (invase electronic monitoring) ( یک روش تهاجمی ) به قرار دادن الکترودها در داخل بافت پارانشیمی مغز و یا پرده مننژ نیاز دارد البته با توجه به مرگ و میر و یا فساد آنها .

نمونه مثال :

پسری یازده ساله با تشخیص بیماری صرع در او از 7 سالگی و تجویز دارو برای او به مدت 4 سال و در طول سال گذشته حتی با وجود تغییراتی که در داروهای ضد سیرژ در او داده شده بود باز به حملات شیژری ادامه داده بود . آزمایش PET/SCAN برای او درخواست شده بود تا منابع ممکن شیرژ را ارزیابی کند . MRI هیچ گونه ناهنجاری ساختاری را در او نشان نداد PET/SCAN (22 تصویر ) هیپومتابولیسم متوسط تا شدیدی را نشان داد .(کمتر از حد مصرف نرمال گلوکز ) بخش راست آهیانه ، لبهای posterior ، پیشانی ، پس سری و گیجگاهی(پیکانها) در مدت زمان Interictal ( مدت زمان بین سیرژ ) نشان داده شده است .

چگونه FDG PET کمک کرد ؟

PET بافت صرع زا را در مغز بصورت لوکالیزه نشان داد جراحی بر روی بافتی که در عملکرد دچار مشکل شده انجام شد ، آن بچه بعد از عمل جراحی از آن حملات نجات یافت .

نتایج بدست آمده :

1-تشخیص جزئی صرع (MRI منفی )          2- پیش بینی نتیجه عمل (Prognosis)

3- موضعی کردن مرکز حملات

خلاصه ای از شواهد و مدارک در مورد حمله ناگهانی ( سیژر )

در بیمارانی که صرع از نوع مهار نشدنی دارند جراحی مغز با قطع کانون صرع زا منجر به کاهش یا محدود کردن حملات می شود .

نتایج تخریبی نورونی را از سیژرهای رایج و یا دوزهای بالای داروهای ضد تشنجی کاهش
می دهد . بیماران با سیژرهای جزئی پیچیده مخصوصا آنهایی که مدرک EEG با تمرکز بر روی یکی از لبهای گیجگاهی دارند اما در MRI یافته های نتیجه بوده است اغلب برای تصویر برداری عملکردی مغز (PET) و ارزیابی متابولیسم در مدت زمان بین حملات پیشنهاد می شوند . PET همراه با FDG می تواند مناطق مواد صرع را بواسطه لوکالیزاسیون بافت مغزی هیپومتالیک شناسایی کند . آزمون FDG PET در بین حملات تشنجی نشان می دهد که برای عملات قبل از جراحی مفید بوده و در بیشتر بیماران با صرع در ناحیه گیجگاهی مثل آزمون SPECT در حملات شدید و یا EEG تهاجمی با الکترودهای عمقی است . بیماران با کانون های یکطرفه کاهش متابولیسم که توسط PET ارزیابی شده اند ، در مطالعات اصلی انجام گرفته احتمال بالاتری از سودمندی را نسبت به جراحی مغز نشان داده اند ، بدون توجه به اینکه آیا مونیتورینگ الکترودهای تهاجمی در آنها مورد قبول واقع شده باشد . بنابراین بیماران می توانند خطرات و فواید آن را قبول بکنند بعبارت دیگر روشهای تهاجمی ممکن است منجر به بهبودی نشود و البته مطالعات بیشتر به بررسی اختصاصی تر نقش عمقی الکترودها و درمان جراحی در بیماران با یافته های کاهش متابولیسم دو طرفه نیاز دارد.


 

کاربردهای FDG PET Scan در تومور شناسی :

سرطان ریه/سرطان کورکتال/سرطان پوست/تومورهای لنفاوی/سرطان سر و گردن/سرطان برست

سرطان ریه :

سرطان ریه از شایع ترین و مرگ آورترین انواع سرطانها در مردان و زنان است .

این سرطان به سرعت با افزایش صنعتی شدن شهر افزایش پیدا می کند و یکی از ریسک فاکتورهای آن سیگار کشیدن است  ، به هر حال سیگار کشیدن یکی از دلایل کم اهمیت بزرگ شدن توده های سرطانی است .

سرطان ریه افزایش شگرفی در ایالت متحده پیدا کرد بر طبق محاسبات 22% از تمام سرطانها در مردان و 8% از نوع سرطانها شامل می شد . کسانی هم که مورد درمان قرار گرفتند فقط 13% از کل بیماران مبتلا به سرطان ریه بودند . درمانهایی اساسی مثل کوچک کردن سلول های سرطانی ریه (NSCLC) با عمل جراحی فقط بر روی 20% از بیمارن قابل اجرا است . بیمارانی را که نمی توان مورد عمل جراحی باز قرار داد باید به وسیله شیمی درمانی سلول های سرطانی را کوچک کرد . بیمارانی که در ابتدا به شیمی درمانی پاسخ مثبت می دهند به طور عمومی نباید مورد عمل جراحی قرار داد . پیش آگهی ( علائم اولیه ) مربوط به شیمی درمانی خیلی ضعیف اند.

 

نمونه مثال :

یک بیمار 62 ساله با آگاهی از NSCLC مراجعه کرد و پزشکان در صدد بر آمدند که قبل از این عمل وی را ارزیابی کنند این بیمار هیچ علامتی مثل سردرد و ... نداشت . FDG PET مشخص کرد که این بیمار یک تومور خیلی پیش رفته در مغزش علاوه بر سرطان ابتدایی و اولیه ریه دارد .

FDG PET چگونه کمک کرد ؟

با توجه به اینکه تصاویر حاصله از FDG PET مشخص کرد که یک بیماری خیلی خطرناکتر از آنچه تصور می شد وجود دارد ( تصویر 1 ) عمل به موقع و حسن تدبیر باعث نجات این بیمار شد چرا که این بیمار هیچ نشانه ای از متاستاز را نداشته اما اسکن های FDG PET که از کل بدن او گرفته شد وی را نجات داد .

نتایج بدست آمده از این حسن تدبیر به موقع :

v    تشخیص توده سرطانی ریه

v    تعیین محدوده NSCLC

v    تشخیص عود بیماری

v    به تصویر کشیدن پاسخ به درمان

خلاصه ای از شواهد و مدارک در مورد FDG PET در سرطان ریه :

جدول 1 : به طور تخمینی 37% تغییرات بر روی 565. 1 یبمار مورد مطالعه قرار گرفته بدست آمد .

سرطان کلورکتال : کلون و رکتوم قسمت هایی از روده بزرگند که مواد گوناگونی که توسط روده باریک جذب نمی شود را جذب می کنند . در شهرهای صنعتی سرطان کلورکتال دومین سرطان شایع در بین انواع سرطانها گزارش شده است . هر چند 20 رشته مختلف و متفاوت در برخوردهای بین المللی به ثبت رسیده است که با این سرطان مبارزه و در درمان آن می کوشند با این حال بالاترین میزان این سرطان در یکی از شهرهای ( کانتیکات ) ایالت متحده گزارش شده است . درمان این سرطان شامل عمل جراحی است که میزان موفقیت این عمل % 50 در هر 5 نفر در سال گزارش شده است . کمک داروهای شیمی درمانی ( شیمی درمانی قبل از جابه جایی تومور انجام می شود ) را می توان برای کارسینوماهای رکتال تجویز کرد و کمتر در سرطان کولون مورد استفاده قرار می گیرند .

اگر از قبل مکان اولیه متاستاز مشخص نشده باشد ، بسیاری از بیماران در آینده مستعد بازگشت و عود بیماری هستند .

تصاویر نشانگر میزان پاسخ دهی بیمار ( و یا تأثیر نداشتن آن ) به تومور اولیه است در کولون یارکتوم .

به عنوان مثال : یک بیمار با کارسینوهای رکتوم تحت عمل جراحی درمان شد و تقریبا بعد از یک سال نتایج آزمایش خون وی افزایش سلول های سرطانی اولیه را نشان داد .

یک CT اسکن برای وی در خواست شد که تصویر حاصله از آن مکان بر گشت تومور را مشخص نکرد . تصویر بدست آمده از FDG PET را در شکل 2 از این بیمار مشاهده می کنیم که برگشت سرطان رکتوم را نشان می دهد که با نمونه برداری این مشاهده ثابت شد .

چگونه FDG PET کمک کرد ؟

متاستازهای کبد به عنوان منبع مشترک توده های سرطانی این بیمار تعیین شد و هیچ منبع دیگری غیر از کبد نبود . بنابراین این بیمار با اطلاع از منبع اولیه متاستازها جزء بیماران مبتلا به سرطان کبد طبقه بندی و عمل جراحی کبد وی مطمئنا یک عمل خوب خواهد بود .

نتایج بدست آمده :

تعیین برگشت و محدوده قسمت های مشکوک بدن .

تشخیص میزان پاسخ به درمان :

مشخص کردن کبد برای بیماری های متاستازیک

خلاصه ای از شواهد و مدارک FDG PET در سرطان کلورکتال :

جدول 2 : به طور تخمینی 36% برتری نسبت به روش های دیگر را نشان نمی دهد .

معرفی بیماری Melanoma : افزایش میزان مرگ و میر ثانویه تنها به سرطان ریه نسبت داده شد . در صورتی که سرطان پوست ( ملانوما ) با سرعت قابل توجهی در حال افزایش است . از سال 1973 افزایش بیش از year / 5 % را نشان می دهد . این سرطان در بین افراد با سن 29-25 سال بیشترین شیوع را دارد . ملانوها 18% از انواع سرطانها را در سال 39 گذشته شامل می شود . ریسک فاکتورهای سرطان پوست شامل تغییرات پوستی درگذشته می باشد به طور مثال پوست های روشن مثل قرمز پوست ها و سفید پوستها هر کدام به ترتیب 3 و 2 برابر در معرض خطر بیشتری هستند . رویهم رفته در پرتوهای خورشیدی موثر خطر افزایش می یابد به طور تقریبی 20% از بیماران در گذشته با فواصل متاستازی مورد عمل جراحی قرار گرفتند .برای بهبود بخشیدن به بیمار در ادامه زندگی می بایست متاستازها را جداسازی کرد . بنابراین نقش FDG PET در آشکار سازی دقیق و درست محل یک متاستاز است و با اطلاع از مکان دقیق اولیه متاستاز می توان یک تصمیم معقول در مورد آن گرفت و نحوه ی درمان آنرا مشخص کرد .

نمونه مثال : یک بیمار 62 ساله ملانومای تغییر مکان داده از ناحیه پوستی بالای دست ( حوالی شانه ) داشت . دومین متاستاز این بیمار بنابر گزارشات CT اسکن وی ناحیه پشت گردن این بیمار بود . FDG متابولیسم ناحیه شانه را که بعد از عمل جراحی افزایش یافت نشان داد . ( تصویر 3 ، به ترتیب از سمت چپ به راست ) . علاوه بر این متاستازهای در مدیاستن قدامی به نظر می رسیدند همین طور در ریه چپ  و اطراف قوس آئورت .

چگونگی کمکFDG PET : FDG PET اسکن نشان داد که ملانوما در حال گسترش به بافت های مختلفی است که تنها راه درمان آن شیمی درمانی است .

نتایج بدست آمده :

v    تعیین محدوده ملانوما در قسمت درگیر و نشان دادن ضخامت آن به صورت مجزا .

v    تشخیص گسترش   از تغییر بافتی در ضخامت میانی پوست

v    تأیید برگشت بیماری

v    به تصویر کشیدن میزان پاسخ به درمان

v    تعیین محدوده مجزای متاستاز قبل از عمل جراحی .

خلاصه ای از شواهد و مدارک FDG PET در ملانوما :

جدول 3 : به طور تخمینی 26% وقایع علاوه بر آنچه از تصاویر دیگر استنباط می شد ( 26% برتری نسبت به روش های دیگر )

معرفی بیماری تومور سیستم لنفاوی :

دو بیماری (HD) Hodgkin و (NHL)non-Hodgkin lymphoma جزء بیماری های بدخیمی هستند که در حال افزایش شیوع فراوانی قرار گرفتند . مشکل مهم و اساسی که رخ می دهد مربوط به گلبول های سفید خونی است ؛ سلول های درگیر به تفاوت های مهم موجود بین HD و NHL دامن می زنند ،و این تفاوت ها در تشخیص و درمان حائز اهمیت هستند . HD مثل یک بیماری تک کانونی به صورت محدود در غدد لنفاوی به صورت بدخیم ظاهر می شود و از طریق ارتباطات و تماس های نزدیک در مویرگ های لنفاوی انتقال و گسترش می یابد ، بیماری تحت درمان اختصاصی پرتو درمانی ( رادیوتراپی ) قرار می گیرد . در نتیجه درصد بالایی از بیماران بر بیماری فایق می آیند . بیماران با بیماری پیشرفته پیش آگهی و علائم ضعیف تری دارند و احتیاج به درمان های دیگری علاوه بر شیمی درمانی پیدا می کنند ، حتی پس از عود بیماری درمانها تا حد امکان باید به صورت دائمی انجام گیرد. NHL یک بیماری است که روش های مختلفی برای درمان دارد ، معمولا درمان آن ترکیبی از شیمی درمانی و گاهی به جای آن رادیوتراپی انجام می گیرد ، دوز بالای شیمی درمانی باعث ایجاد سرطان مغز قرمز استخوان می شود ، که این بیماری کشنده است . در هر صورت تقاضا برای بهبودی و درمان موثر در تومورهای با درجه بالا که اگر تحت درمان قرار نگیرند به سرعت کشنده خواهند شد و آنهایی که علائم و پیش آگهی بهتری دارند اگر تحت درمان قرار نگیرند پاسخ خوبی به شیمی درمانی نمی دهند وجود دارد ولی سرانجام بدترین نتیجه می تواند علائم بعد از درمان باشد .

نمونه مثال : یک بیمار مرد 27 ساله با تومور لنفاوی تحت مطالعه FDG PET قرار گرفت در جولای 1999 ( شکل 4 ) در آن زمان مدارکی دال بر سرطان قسمت شانه و ستون فقرات سینه ای به دست آمد.اولین تصویر FDG PET اسکن شامل مناطقی است که درگیر سرطان  مغز قرمز استخوان بوده است و به شیمی درمانی پاسخ داده است . دومین تصویر شرح کاملی است بر نواحی شانه راست و ستون فقرات سینه ای که افزایش متابولیسم این قسمت ها آن ها را نمایان ساخته است ( به ترتیب )

چگونگی کمک FDG PET :

FDG PET نشان داد که شیمی درمانی در حال انجام و اثر بخشی بود و سرطان در حال تحلیل و از بین رفتن . این پزشکان را یاری داد که متوجه پیشرفت درمان در طول زمان باشند ، و این موضوع باعث آسودگی بیمار و این حس آسودگی باعث بهبودی وی شد .

نتایج بدست آمده :

v    تعیین محدوده ی بیماری قبل از درمان

v    به تصویر کشیدن میزان پاسخ به درمان

v    آشکار کردن عود بیماری

v    بدست آمدن یک تشخیص متفاوت

خلاصه ای از مدارک و شواهد برای FDG PET در تومورهای لنفاوی :

 به طور تخمینی 21% تغییرات ثبت شد نسبت به روش های دیگر . ( جدول 4 )

در یک محاسبه تخمینی بر روی 62 بیمار مطالعه شده میزان 5% تغییرات ثبت شد در محدوده ی تشخیصی .

در یک محاسبه تخمینی بر روی 158 بیمار مطالعه شده میزان 10% تغییرات ثبت شد در مرحله عود بیماری .

معرفی بیماری سرطان سر و گردن : سرطان سر و گردن در غرب نسبتا غیر عادی است چرا که آماری حدود % 41-2 را نشان می دهد . در عوض در بقیه کشورها حدود 40% از انواع سرطانها را شامل می شود .

در موارد غربی ، تومورهای سرطانی مهاجم اکثرا در حیطه بافت شناسی قرار می گیرند . این سرطان رابطه قوی با استعمال توتون و تنباکو و الکل و سایر مواد شیمیایی ، هیجانات و ویروس ها پیدا می کند . برای دست پیدا کردن به نتایج بهتر تیم های متعددی در مراکز تخصص یافته شروع به کار کردند مثل آنکولوژیست های سر و گردن ، آنکولوژیست های پرتویی ، متخصصین تصویر برداری و پزشکان آنکولوژی . درمان یک امر فوری و مهم و اساسی در ساختمانهای سر و گردن به محسوب می شود . به دلیل نیاز به جراحی این محدوده و عوارض جراحی در این ناحیه باید به فاکتورهای پیش آگهی بسیار مهمی اکتفا کرد ، در این تومورها تصاویر نقش مهمی دارند . بعد از درمان تصاویر آناتومیکی قراردادی بسیار مفیدند زیرا بواسطه درمان تغییر آناتومی حاصل می شود. این تصاویر اهمیت ویژه ای در پیگیری تصاویر مشکوک به عود بیماری دارند .

نمونه مثال : یک بیمار با کارسینوهای دیوراه های آلوئولار ( کیسه های هوایی ) به منظور عمل جراحی مراجعه به FDG PET کرد . نتایج CT  اسکن وی ( شکل شماره A 5 و C 5 ) نشان دهنده گسترش شدید در داخل سینوس فک بالاست . شواهد PET  و CT  بر مبنای FDG  مکان اولیه رویداد بیماری را در دیواره های آلوئولار مشخص می کند ( شکل C 5 ) . شکل D 5 نشان می دهد که تومور در خود سینوس است . این نشان می دهد که چگونه می توان مکان اولیه گسترش بیماری و جای بافت التهابی و توموری را یافت .

چگونگی کمک FDG PET ؟

 FDG PET کمک کرد چون مصمم شد که تومور در جایی مشخصی است و آن در سینوس ماگزیلاری است .

این به طور مستقیم به جراحی برای توموری که جا به جا شده کمک می کند .

نتایج بدست آمده :

v    تعیین مکان بیماری اولیه

v    پایان دادن به گسترش بیماری اولیه

v    تعیین محدوده ی انتشار مویرگ های لنفی

v    آشکار سازی عود بیماری

v    تشخیص پاسخ دهی به درمان

  نوشته شده در  چهارشنبه 24 مهر1387ساعت 21:56  توسط گروه کارشناسی رادیولوژی علوم پزشکی تبریز  | 
  POWERED BY BLOGFA.COM